Szlak Fabryczny Warszawskiej Woli to wspólna inicjatywa Muzeum Fabryki Norblina, Stacji Muzeum, Muzeum Gazowni Warszawskiej oraz Wolskiego Centrum Kultury, którą koordynuje Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola. Autorami merytorycznego opracowania Szlaku Fabrycznego Warszawskiej Woli są Jarosław Zuzga – autor książki „Wola. Ludzie i historie” (2013), redaktor portalu Okno na Warszawę, miłośnik Warszawy, fotograf, urodzony i wychowany na Woli oraz Albert Kiciński – varsavianista, kolekcjoner, historyk miłośnik Dzielnicy Wola m.st. Warszawy. Szlak Fabryczny Warszawskiej Woli został objęty patronatem Burmistrza Dzielnicy Wola m.st. Warszawy.
– Dzisiejsza Wola, nowoczesna i dynamicznie rozwijająca się, wyrosła na fundamencie pracy wielu pokoleń mieszkańców. Fabryki, kolej i gazownia nie tylko zmieniły krajobraz dzielnicy, lecz także przez dziesięciolecia kształtowały jej społeczną tożsamość. Szlak Fabryczny pozwala zobaczyć, jak wiele z tamtej Woli przetrwało do dziś, i lepiej zrozumieć dzielnicę, w której żyjemy – mówi Krzysztof Strzałkowski, Burmistrz Dzielnicy Wola m.st. Warszawy.
Organizatorzy zapraszają mieszkańców Warszawy i wszystkich zainteresowanych historią miasta na około czterogodzinną podróż śladami dawnej robotniczej i przemysłowej Woli. Uczestnicy rozpoczną wycieczkę od zwiedzania III Czytelni Naukowej im. Ludwika Wawelberga w siedziby głównej Biblioteki Publicznej w Dzielnicy Wola m.st. Warszawy przy Al. „Solidarności” 90, a następnie zabytkowym autobusem przejadą do kolejnych punktów na trasie. W programie znalazły się m.in. Otwarta Kolonia Wawelbergów, Stacja Muzeum, Muzeum Gazowni Warszawskiej oraz Muzeum Fabryki Norblina.
W każdym z tych miejsc czekać będą opowieści o historii, ludziach i przemysłowym dziedzictwie Woli. Trasa została zaplanowana tak, aby pokazać różne oblicza dzielnicy – od historii robotniczych mieszkań i działalności filantropijnej Wawelbergów, przez rozwój kolei i gazownictwa, aż po dzieje jednej z najważniejszych warszawskich fabryk platerów – Norblin, Bracia Buch i T. Werner.
– Dziś Wola staje się dzielnicą biurowo-mieszkaniową i rozwija się dynamicznie, m.in. dzięki drugiej linii metra. Nowi mieszkańcy często nie zdają sobie sprawy z jej poprzemysłowego charakteru. Szlak Fabryczny to okazja, żeby spojrzeć na Wolę z innej perspektywy – nie tylko przez pryzmat współczesnej, dynamicznie rozwijającej się dzielnicy, ale także miejsca, w którym przez dziesięciolecia rozwijał się warszawski przemysł i kształtowało życie tysięcy mieszkańców. Dzięki połączeniu przejazdu zabytkowym autobusem z wizytami w kilku instytucjach można w ciągu jednego dnia zobaczyć, jak różne elementy tej historii łączą się ze sobą – mówi Anna Madejska, menadżerka operacyjna Muzeum Fabryki Norblina.
Cztery kolejne terminy
Najbliższe wycieczki odbędą się w kolejne soboty: 12 i 26 września oraz 10, 17 i 24 października, każdorazowo o godz. 10.00. Zbiórka uczestników odbywa się przed budynkiem Biblioteki na Woli przy Al. „Solidarności” 90. Wycieczka jest bezpłatna, jednak liczba miejsc jest ograniczona. Cała trasa, wraz z przejazdami i wizytami w poszczególnych miejscach, zajmuje około 4 godzin i kończy się w rejonie Kercelaka. Szlak Fabryczny Warszawskiej Woli to propozycja zarówno dla osób, które dobrze znają historię stolicy, jak i tych, którzy dopiero chcą ją odkrywać. To także okazja do przejazdu zabytkowym Jelczem, który sam w sobie jest częścią historii warszawskiej komunikacji.
Terminy wycieczek
- 26 września 2026, godz. 10:00
- 10 października 2026, godz. 10:00
- 17 października 2026, godz. 10:00
- 24 października 2026, godz. 10:00
Zapisy: zapisy@bpwola.waw.pl – w tytule należy podać wybrany termin.
All Inclusive
Luksusowy kwartalnik turystyczno-podróżniczy. Od 2004 roku opisujemy miejsca, do których warto lecieć dłużej niż na weekend, i ludzi, którzy je prowadzą.
