Współczesna rola babci i dziadka. Wyniki badania

Badanie “Współczesna rola babci i dziadka” zrealizowane przez serwis Prezentmarzeń pokazuje, jak ważną rolę w życiu młodych ludzi odgrywają dziadkowie. Aż 64% respondentów deklaruje, że spotyka się ze swoimi dziadkami raz w tygodniu, 24% robi to raz w miesiącu, a 5% widuje ich codziennie. Tylko 7% badanych przyznaje, że kontakty z dziadkami zdarzają się rzadziej niż raz w miesiącu.

69% ankietowanych postrzega dziadków przede wszystkim jako opiekunów, 23% jako doradców, a 7% jako przyjaciół. Jedynie 1% badanych twierdzi, że dziadkowie nie pełnią i nie pełnili w ich życiu żadnej roli, co podkreśla silne znaczenie więzi rodzinnych i wsparcia starszego pokolenia. Dziadkowie są także ważnymi przewodnikami wartości. Dla 43% ankietowanych to właśnie oni są głównymi strażnikami tradycji rodzinnych, 31% wskazuje, że to od dziadków uczymy się znaczenia ciężkiej pracy i szacunku do innych ludzi (15%). Co dziesiąty respondent (11%) podkreśla natomiast, że to dziadkowie inspirują ich do rozwijania pasji i zainteresowań. Wspólnie spędzany czas z dziadkami ma przede wszystkim codzienny, ciepły i angażujący charakter. Najczęściej wybieraną aktywnością jest wspólne gotowanie jak wskazało 35% respondentów. Na kolejnych miejscach znalazło się oglądanie filmów (26%) oraz spacerowanie (21%), które sprzyja rozmowie i budowaniu bliskości. 10% badanych podkreśla, że to właśnie z dziadkami rozwija swoje zainteresowania i pasje, a 8% najchętniej sięga po gry planszowe.

Aż 47% ankietowanych deklaruje, że mają lub mieli oni ogromny, pozytywny wpływ, ucząc ważnych wartości i tradycji, a 31% wskazuje, że dominującym doświadczeniem była płynąca od nich miłość. Badanie pokazuje, że wsparcie dziadków dla rodziny ma przede wszystkim charakter emocjonalny – w ten sposób swoją rolę określa aż 49% respondentów. 35% ankietowanych podkreśla ich pomoc w codziennych obowiązkach, takich jak opieka nad wnukami czy prowadzenie domu, natomiast 13% zwraca uwagę na wsparcie finansowe. Zaledwie 3% badanych deklaruje, że dziadkowie w ogóle nie wspierają rodziny. Wyniki te potwierdzają, że starsze pokolenie stanowi ważne oparcie zarówno w sferze emocjonalnej, jak i praktycznej.

Badanie pokazuje, że są oni ważnym wsparciem w rozwoju młodego pokolenia. 43% respondentów postrzega ich jako nauczycieli i mentorów, którzy dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniem życiowym. 27% badanych wskazuje na pomoc dziadków w odrabianiu lekcji, a 29% docenia ich zaangażowanie w organizowanie różnego rodzaju aktywności edukacyjnych, takich jak wspólne czytanie, wizyty w muzeach czy rozwijanie zainteresowań. Zaledwie 1% ankietowanych deklaruje, że dziadkowie nie biorą lub nie brali udziału w ich edukacji, co podkreśla, jak istotną rolę odgrywa starsze pokolenie w procesie kształcenia i wychowania.

Najcenniejszym kapitałem dziadków są ich życiowe mądrości – wskazuje na nie aż 47% respondentów. 24% szczególnie docenia umiejętności kulinarne babć i dziadków, które często wiążą się z rodzinnymi tradycjami i wspomnieniami. 20% badanych zwraca uwagę na rękodzieło, takie jak szycie, majsterkowanie czy tworzenie dekoracji, a 9% podkreśla znaczenie umiejętności technicznych. Dane te pokazują, że dziadkowie są postrzegani nie tylko jako źródło wsparcia emocjonalnego, lecz także jako strażnicy praktycznych umiejętności i doświadczeń, które trudno zastąpić w codziennym życiu.

Obecność dziadków ma wyraźnie pozytywny wpływ na zdrowie psychiczne młodego pokolenia. 37% respondentów wskazuje, że to właśnie oni pomagają im w stresujących sytuacjach, a 35% podkreśla, że dziadkowie przynoszą poczucie bezpieczeństwa. Dla 24% badanych stanowią oni ważne emocjonalne wsparcie, wspierając rozmową, zrozumieniem i akceptacją. Tylko 4% ankietowanych deklaruje, że dziadkowie nie mają wpływu na ich dobrostan psychiczny. Dane te pokazują, że rola starszego pokolenia wykracza daleko poza tradycyjne funkcje rodzinne, obejmując także realne wsparcie w obszarze zdrowia psychicznego. – mówi Aleksandra Skimina, psycholog z serwisu Prezentmarzeń.

Wspomnienia związane z dziadkami są dla młodych ludzi wyjątkowo cenne i silnie osadzone w emocjach. 35% respondentów najcieplej wspomina wspólne wakacje z babcią lub dziadkiem, 27% – wyjątkowe święta spędzane w rodzinnym gronie, a 26% – ważne lekcje życiowe, które na trwałe wpisały się w ich sposób myślenia i podejmowania decyzji. Dla 12% badanych najważniejsze są chwile poświęcone wspólnej realizacji zainteresowań i pasji. Wyjazdy z dziadkami są ważnym, choć najczęściej okazjonalnym elementem rodzinnego życia. 41% respondentów wskazuje, że wspólne wycieczki odbywają się głównie w wakacje, co podkreśla znaczenie letniego wypoczynku jako czasu budowania relacji międzypokoleniowych. 24% badanych wyjeżdża z dziadkami rzadko, a 13% deklaruje regularne, częstsze wyjazdy w ciągu roku. Jednocześnie 22% respondentów przyznaje, że nigdy nie podróżowało z dziadkami, co może wynikać zarówno z ograniczeń zdrowotnych czy finansowych, jak i specyfiki relacji rodzinnych.

Odgrywają także kluczową rolę w podtrzymywaniu rodzinnych tradycji. Aż 36% respondentów wskazuje, że to właśnie oni odpowiadają za przekazywanie rodzinnych legend i opowieści, budując w ten sposób poczucie ciągłości międzypokoleniowej. 25% badanych podkreśla znaczenie dziadków w organizacji i celebracji świąt, a 23% docenia ich wkład w pielęgnowanie kulinarnych tradycji, takich jak przepisy przekazywane z pokolenia na pokolenie. Z kolei 16% respondentów zwraca uwagę na rolę dziadków w inicjowaniu rodzinnych zjazdów, które integrują szerokie grono krewnych. Wyniki te dowodzą, że starsze pokolenie pełni niezastąpioną funkcję strażników rodzinnej tożsamości.

Relacje między pokoleniem dziadków a rodziców są oceniane zdecydowanie pozytywnie. Aż 53% ankietowanych określa je jako dobre, a 37% jako bardzo dobre. Jedynie 8% badanych ocenia te relacje jako średnie, a zaledwie 2% jako słabe. Wyniki te pokazują, że więzi między dorosłymi pokoleniami w rodzinie są w większości harmonijne, co sprzyja budowaniu stabilnego i wspierającego środowiska dla młodszych członków rodziny.

Badanie pokazuje, że młode pokolenie w Dniu Babci i Dziadka najbardziej stawia na prezenty pełne emocji i osobistego zaangażowania. Aż 37% respondentów zadeklarowało, że wręczyłoby dziadkom ręcznie robiony prezent, a 29% wybrałoby wspólne spędzenie czasu podczas ciekawej aktywności, podkreślając wartość bliskości i relacji. 26% badanych zdecydowałoby się na tradycyjny upominek w postaci książki lub kwiatów, natomiast 8% postawiłoby na zdjęcia w ramce lub personalizowany kalendarz. Wyniki te dowodzą, że dla wnuków najważniejsze jest okazywanie pamięci, uczuć i wspólne tworzenie nowych wspomnień z dziadkami. – mówi Wiktoria Pieńkosz z serwisu Prezentmarzeń.

Z deklaracji ankietowanych wynika, że młodzi są skłonni przeznaczyć na prezenty z okazji Dnia Babci i Dziadka konkretne, niekiedy znaczące kwoty. Najwięcej osób (42%) wskazuje przedział 100–200 zł, a 36% deklaruje wydatki rzędu 50–100 zł. 17% badanych jest gotowych wydać na upominek od 200 do 400 zł, natomiast 5% przeznaczyłoby na prezent ponad 500 zł. Dane te pokazują, że Dzień Babci i Dziadka jest dla wnuków ważną okazją, w którą chętnie inwestują zarówno emocje, jak i środki finansowe.

Badanie „Współczesna rola babci i dziadka” zostało zrealizowane przez serwis Prezentmarzeń w styczniu 2026 r., N = 627, metodą CAWI