„Przed nami ostatnie miesiące Europejskiej Stolicy Kultury. Jednak absolutnie nie traktujemy ich jako powolnego wygaszania programu. Wręcz przeciwnie – końcówka roku to jeden z najmocniejszych akcentów całego programu. Do Trenczyna przyjeżdżają wybitne osobowości międzynarodowej sceny artystycznej. Przed nami również wiele projektów łączących sztukę z tematami, którymi żyją dziś miasta w całej Europie. Z Polski do Trenczyna jest blisko, a do końca roku nie brakuje powodów, by przyjechać i na własne oczy przekonać się, jak wygląda Europejska Stolica Kultury” – mówi Martin Mojžiš, menedżer ds. wymiaru europejskiego i relacji międzynarodowych Trenczyn 2026.“
Co jeszcze przygotował Trenczyn?
Jednym z powodów, dla których warto odwiedzić Trenczyn, są dwie międzynarodowe wystawy prezentowane w odrestaurowanym niedawno Domu Żupnym. Ekspozycja „Glokalna równość i gościnność (nieaktualne idee?)” gromadzi i prezentuje prace zagranicznych artystek i artystów reagujących na wyzwania związane z nierównościami społecznymi, migracją, napięciami geopolitycznymi, solidarnością czy pojęciem gościnności. Silną reprezentację ma tutaj również polska scena artystyczna – w tym Border Emergency Collective, łączący praktykę aktywistyczną z architekturą i filmem, oraz Artur Żmijewski ze stworzoną specjalnie dla tej przestrzeni instalacją, odnoszącą się do kryzysu uchodźczego w Polsce z początku obecnej dekady.
Druga z wystaw, zatytułowana „Cienka zielona linia”, kieruje uwagę w stronę wyzwań środowiskowych – kryzysu klimatycznego, utraty bioróżnorodności, zanieczyszczenia planety oraz sposobu, w jaki na te problemy odpowiada sztuka współczesna. Wśród zaprezentowanych autorek znalazły się polskie artystki Cecylia Malik i Diana Lelonek.
Kultura przywraca życie na ulicach i placach
Praca z przestrzenią publiczną to jeden z filarów programu Trenczyn 2026. Celem projektu jest to, by ulice i miejskie place przestały być jedynie ciągami komunikacyjnymi, lecz ponownie stały się miejscami spotkań, wspólnego spędzania czasu oraz bezpośredniego kontaktu z kulturą.
Do tego wątku nawiążą odbywające się w dniach 2–4 listopada międzynarodowe Placemaking Days Trenčín pod hasłem „Jak rośnie zaufanie”. W wydarzeniu wezmą udział eksperci ds. przestrzeni miejskiej, menedżerowie kultury oraz przedstawiciele samorządów i lokalnych społeczności. Dyskusje skupią się na tym, jak przestrzeń publiczna, kultura i partycypacja obywatelska mogą wzmacniać relacje międzyludzkie i budować zaufanie w miastach. Przy tej okazji Trenczyn podzieli się własnymi doświadczeniami zgromadzonymi podczas przygotowań i realizacji programu Europejskiej Stolicy Kultury.
Miejską tematykę dopełnią Dni Architektury (1–7 października), poświęcone architekturze, mieszkalnictwu i ich wpływowi na codzienne życie mieszkańców.
Kolejną ważną osią programu są Dźwięki Demokracji, które poprzez muzykę, dyskusje, film i pamięć historyczną podejmują tematykę demokracji oraz wartości europejskich. W ramach tego cyklu 3 października odbędzie się wydarzenie „Jedność”, poświęcone tożsamości i współpracy w Europie, a w dniach 16–17 listopada program „Aksamitna”, nawiązujący do dziedzictwa listopada 1989 roku i przypominający o demokracji jako wartości, o którą należy nieustannie dbać.
Finał będzie świętem kultury i przekazaniem sztafety
Zwieńczeniem całego roku stanie się Fiesta Miasta – Finałowy Weekend Trenczyna 2026, który odbędzie się w dniach 27–29 listopada. Wydarzenie połączy sztukę, muzykę, przestrzeń miejską oraz ludzi, którzy przez cały rok współtworzyli ten projekt. Częścią programu będzie m.in. Fiesta most – dawny most kolejowy, który w ramach projektu Trenczyn 2026 przeszedł gruntowną przebudowę i zyskał nową funkcję przestrzeni publicznej. Jego dwa poziomy mają służyć spotkaniom, wydarzeniom kulturalnym oraz gastronomii. Podczas finałowego weekendu stanie się on nie tylko miejscem wydarzeń, ale i namacalnym przykładem tego, jak Trenczyn 2026 zmienia miejską przestrzeń.
Nie zabraknie również symbolicznego przekazania pałeczki portugalskiemu miastu Évora oraz łotewskiej Lipawie – Europejskim Stolicom Kultury 2027. Europejska opowieść będzie kontynuowana w kolejnych miastach i krajach, a w 2029 roku jej częścią stanie się polski Lublin.
„Cieszymy się, że możemy czerpać inspirację z doświadczeń Trenczyna oraz innych Europejskich Stolic Kultury, rozwijając jednocześnie naszą własną opowieść, zakorzenioną w naszym mieście i jego społecznościach” – mówi Małgorzata Drozd-Domaciuk, kierowniczka Działu Komunikacji i Marketingu, Lublin 2029.
Polski ślad w Trenczynie
W ramach programu Trenczyn 2026 przez cały rok swoją twórczość prezentowali polscy artyści. Światowej sławy polsko-amerykański twórca Krzysztof Wodiczko stworzył dla Trenczyna dzieło site-specific zatytułowane „Wieża Miejska opowiada”. Monumentalna wideoprojekcja wykorzystała historyczną Wieżę Miejską jako przestrzeń prezentacji głosów mieszkańców – ich doświadczeń, obaw, nadziei i wizji przyszłości.
Rok, w którym kultura zawładnęła miastem
Rok Europejskiej Stolicy Kultury Trenczyn zainaugurował w lutym 2026 roku wielkim weekendem otwarcia. W kolejnych miesiącach program wielokrotnie wychodził poza mury instytucji kulturalnych – trafił na ulice, do przestrzeni publicznych, poszczególnych dzielnic oraz całego regionu trenczyńskiego. Połączył międzynarodową sztukę, festiwale, muzykę, teatr i architekturę z tematyką ekologiczną, rozwojem przestrzeni miejskiej oraz aktywizacją mieszkańców.
Jednym z przykładów takich działań jest projekt Żywe Sąsiedztwa, którego celem było wsparcie życia kulturalnego i społecznego bezpośrednio w dzielnicach poprzez zaangażowanie mieszkańców nie tylko jako odbiorców, ale i współtwórców programu. Końcówka roku nie będzie więc jedynie puentą dla programu kulturalnego, lecz także początkiem okresu, który pokaże, co z dziedzictwa Europejskiej Stolicy Kultury pozostanie w mieście na stałe.
Trenczyn 2026 – Europejska Stolica Kultury
W 2026 roku Trenczyn – wspólnie z fińskim Oulu – dzierży tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Projekt Trenczyn 2026 łączy międzynarodowy program artystyczny z długofalowym rozwojem miasta i regionu, infrastruktury kulturalnej, przestrzeni publicznej, lokalnych społeczności oraz rodzimej sceny kulturalnej i kreatywnej.
Europejska Stolica Kultury to inicjatywa Unii Europejskiej, która od 1985 roku podkreśla bogactwo i różnorodność kulturową miast Europy, wspiera międzynarodową współpracę oraz wykorzystuje kulturę jako impuls do ich trwałego rozwoju.
Projekt Trenczyn 2026 finansowo wspierają miasto Trenczyn, Samorząd Kraju Trenczyńskiego oraz Ministerstwo Kultury Republiki Słowackiej. Partnerem projektu jest Unia Europejska.
All Inclusive
Luksusowy kwartalnik turystyczno-podróżniczy. Od 2004 roku opisujemy miejsca, do których warto lecieć dłużej niż na weekend, i ludzi, którzy je prowadzą.
