Wszechstronny geniusz
Leonardo da Vinci jest uosobieniem włoskiego renesansu. „Gdziekolwiek zwrócił swój umysł – pisze Giorgio Vasari – najtrudniejsze zadania wykonywał z łatwością”. Z powodzeniem zajmował się arytmetyką, muzyką, architekturą i studiami nad naturą. „Chociaż oddawał się tylu dziedzinom – kontynuuje Vasari – nie przestawał rysować i rzeźbić, do których to zajęć miał największą skłonność”. Za symbol doskonałości w jego sztuce rysowania uznano słynne przedstawienie człowieka wpisanego w kwadrat i koło, inspirowane tekstem Witruwiusza, będące zapewne autoportretem mistrza.
O sławie Leonarda we współczesnym świecie decydują przede wszystkim jego dzieła malarskie. Dla artysty malarstwo było jednak raczej narzędziem poznania, środkiem, a nie celem samym w sobie. Całe życie wypełnił poszukiwaniami zmierzającymi do zrozumienia złożoności świata – poprzez naśladowanie i interpretację natury. Nie można zrozumieć malarstwa Leonarda, nie rozumiejąc jednocześnie jego wszechstronnej działalności naukowej.
Opera omnia czyli dzieła wszystkie
Pokaz Leonardo. Opera Omnia to owoc współpracy Muzeum Narodowego wWarszawie z Ambasadą Włoch w Polsce i Włoskim Instytutem Kultury w Warszawie. W MNW zaprezentowano 17 dzieł, które na podstawie źródeł pisanych i gruntownych studiów, można przypisać Leonardowi. Wśród eksponowanych prac znajdują się dwa szkice nieukończonych obrazów. Autorem tego wyboru jest profesor Antonio Paolucci, wieloletni dyrektor muzeów florenckich, a następnie Muzeów Watykańskich.
Zaprezentowany w MNW wybór jest uzasadniony i pozwala zrozumieć malarski geniusz Leonarda, choć badacze nie są zgodni w sprawie liczebności katalogu dzieł malarskich mistrza. W obszernej monografii Leonarda da Vinci Pietro
Marani wymienia 31 dzieł. Inni badacze, jak kuratorzy wystawy w National Gallery w Londynie, dodają jeszcze jedną pracę – wizerunek Chrystusa Odkupiciela Świata (Salvator Mundi) – sprzedany rok temu za pół miliarda dolarów.
Część malowideł Leonarda, wzmiankowanych w źródłach historycznych, zaginęła (nastawa ołtarzowa z kaplicy św. Bernarda w Palazzo Vecchio, Meduza z kolekcji Medyceuszy), inne zaś dzieła pozostały niedokończone (Pokłon Trzech Króli z Galerii Uffizi, Św. Hieronim z Pinakoteki Watykańskiej) lub też z powodu błędów technicznych uległy zniszczeniu jeszcze podczas prac (malowidło ścienne Bitwa pod Anghiari).
Pokaz cyfrowy
Prace malarskie Leonarda da Vinci zaprezentowano w Muzeum Narodowym wWarszawie w formie cyfrowych reprodukcji. Wszystkie eksponowane wMNW dzieła można obejrzeć w oryginalnym rozmiarze i wysokiej rozdzielczości. Pokaz cyfrowy w MNW ma przedstawić publiczności całą malarską spuściznę mistrza w jednym miejscu. Dzięki współczesnym technologiom publiczność – w pięćsetlecie śmierci geniusza – ma jedyną w Polsce możliwość zapoznania się z całością jego malarskiego dorobku w klimatycznej, pełnej światła i cienia galerii MNW.
Uzupełnieniem pokazu jest publikacja zawierająca dokładne opisy prezentowanych dzieł, pozwalająca prześledzić proces kształtowania się malarskiego warsztatu Leonarda i jeszcze lepiej zrozumieć geniusz tego twórcy.
Patronat Honorowy: Ambasada Włoch w Polsce
Opieka merytoryczna: dyrektor MNW prof. dr hab. Jerzy Miziołek

