Podkarpacie i Bieszczady – tygiel tradycji, kuchni i smaków – artykuł Piotra Dominika w najnowszym magazynie „All Inclusive”

Cały artykuł o Podkarpaciu i Bieszczadach można znaleźć na str. 194–209 najnowszego, zimowego wydania magazynu „All Inclusive”, które dostępny jest pod tym linkiem: https://www.all-inclusive.com.pl/najnowszy-numer/

Zapraszamy z całego serca do interesującej lektury! Piotr Dominika pisze, że: „Podkarpacie to malowniczy region w południowo-wschodniej części Polski. Wyróżnia się unikatowymi warunkami przyrodniczymi, bogatą historią oraz zróżnicowaną kulturą. Dzisiejsze województwo podkarpackie graniczy na północy z Lubelskiem i Świętokrzyskiem, na zachodzie z Małopolskiem, na południu ze Słowacją (z krajem preszowskim), a na wschodzie z Ukrainą (z obwodami lwowskim i zakarpackim). Główne miasto regionu stanowi blisko 200-tysięczny Rzeszów, przecinany przez rzekę Wisłok.

Pełni on rolę stolicy województwa podkarpackiego oraz ważnego ośrodka administracyjnego, naukowego, komunikacyjnego i gospodarczego. Region cechuje się zróżnicowaną topografią, obejmującą zarówno niziny, jak i górzyste obszary. Na jego północy znajduje się Kotlina Sandomierska, a w centralnej części przepływa rzeka San, kluczowy akwen w tej części Polski, kształtujący w znaczący sposób okoliczny krajobraz. Z kolei na południu wznoszą się Karpaty, w tym Bieszczady i Beskid Niski. Współczesne Podkarpacie to także obszary historyczne, takie jak ziemia przemyska i ziemia sanocka.

Ten pierwszy termin odnosi się do regionu związanego z miastem Przemyśl, jednym z najstarszych grodów na tych terenach, założonym ok. X w. (przed 981 r.). W tej okolicy znajduje się wiele zabytków – zamków, pałaców, kościołów, cerkwi oraz synagog. Dzieje ziemi przemyskiej sięgają średniowiecza, kiedy to Przemyśl pełnił funkcję nie tylko istotnego ośrodka administracyjnego, lecz także kulturalnego. Z tym regionem związanych było wiele historycznych rodów, po których pozostały tutaj wspaniałe zamki czy pałace. Ziemia ta to północno-zachodni fragment Rusi Czerwonej. W końcu XVIII stulecia znalazła się na terenie Galicji.

Była to najbiedniejsza prowincja Austro-Węgier, do czego nawiązuje określenie „nędza galicyjska”. Na temat tej ziemi pisał w dziele Nędza Galicji w cyfrach i program energicznego rozwoju gospodarstwa krajowego (1888 r.) polski ekonomista, chemik i inżynier Stanisław Szczepanowski (1846–1900), jeden z pionierów galicyjskiego przemysłu naftowego. Ziemia sanocka to region, którego centrum stanowi miasto Sanok. Wiele miejscowości na tym terenie ma średniowieczne korzenie. Była to jedna z większych ziem I Rzeczypospolitej. Sam Sanok uzyskał prawa miejskie w 1339 r., szybko stając się ważnym punktem handlowym oraz kulturalnym.”

I kończy swój ciekawy artykuł o Podkarpaciu i Bieszczadach w następujący sposób: „Podkarpacie to prawdziwy tygiel tradycji, kuchni i smaków. W tutejszej ofercie znajdują się m.in. potrawy kuchni dworsko-kresowej, ale także chłopskiej – lasowiackiej i rzeszowskiej – czy pasterskiej – wołoskiej, z której wywodzą się przepisy kulinarne Łemków i Bojków. Szlak Kulinarny Podkarpackie Smaki nie zawiedzie nawet najbardziej wymagających koneserów. Przyciąga on swoją dużą różnorodnością.

Na smakoszy czekają tutaj np. zupa borowikowa, kwaśniak, mamałyga, hołyszki, wareniki, proziaki, dania z baraniny, koziny i dziczyzny, a także ryb przygotowywanych według historycznych receptur, jak choćby pstrąg kiczerski czy też z miodem, chrzanem i grzybami lub w szczawiu. Unikatami są śledź à la tatar, przyrządzany zgodnie z przepisem z 1680 r., oraz sajka – zakąska z ikry z łososia (to receptura z 1764 r. Irminy Drojewskiej, kucharki z dworu w Wetlinie) czy bojkowska kiełbasa z fasoli. Na wielbicieli staropolskiej kuchni dworskiej oraz myśliwskiej czekają takie wyroby i potrawy jak pasztet z dzika z sosem tatarskim, carpaccio z dziczyzny na bundzu, zupa myśliwska z jelenia czy pieczeń z sarny w sosie estragonowym.

Na Podkarpaciu prężnie rozwija się również turystyka winiarska. To obecnie jedno z niewielu miejsc w Polsce, gdzie można skosztować szerokiego wyboru win z Karpat.”