Początki cywilizacji
Od początku wykopalisk, czyli od 1995 roku archeolodzy poddawali wątpliwościom dotychczasowy sposób myślenia o początkach cywilizacji. Uczeni długo sądzili, że to rolnictwo doprowadziło do rozwoju społeczeństw – gdy myśliwi i zbieracze uprawiali rośliny (co wynikało z nadwyżki żywności), łatwiej było im organizować się w złożone wspólnoty. Natomiast historia świątyni Göbekli może świadczyć o czymś zupełnie innym. Klaus Schmidt, niemiecki archeolog, który prowadził wykopaliska argumentował, że mogło być zupełnie na odwrót: ogromne zapotrzebowanie na siłę roboczą potrzebną do wznoszenia budowli i ogrodzeń sprawiło, że ludność zmuszona była rozwijać rolnictwo i dzięki temu zapewniać robotnikom pokarm. Dowody zebrane z wykopalisk podtrzymują argumentację Schmidta, że to początki cywilizacji przyczyniły się do rozwój rolnictwa.
W środku każdego z ogrodzeń znajdują się dwa wysokie słupy w kształcie litery T, rzeźbione na wzór ramion, rąk i przepasek biodrowych. Największy może ważyć około 16 ton. Wykonanie ich i przeniesienie z pobliskiego kamieniołomu musiało stanowić ogromne wyzwanie, wymagające siły setek ludzi, a co za tym idzie – sporych ilości pożywienia. W niedalekim sąsiedztwie ruin świątyni odnaleziono ślady innych budowli, co może świadczyć o stałym osadnictwie w okolicy i podróżowaniu ówczesnej ludności. Według uczonych, możliwość zjedzenia posiłku była najważniejszym aspektem przyciągającym ludzi do budowy. A w okolicy wykopalisk na pewno ucztowano: znaleziono pozostałości po kościach zwierząt i ogromnych kamiennych naczyniach.
Odnowienie świątyni
Grupa Doğuş podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos oświadczyła, że będzie finansować projekt odrestaurowania we współpracy z National Geographic Society. Wartość projektu szacuje się na 15 mln dolarów a realizacja projektu ma trwać 20 lat.
All Inclusive
Luksusowy kwartalnik turystyczno-podróżniczy. Od 2004 roku opisujemy miejsca, do których warto lecieć dłużej niż na weekend, i ludzi, którzy je prowadzą.
