Chorwackie smaki, dla których warto podróżować jesienią

Od kvarnerskich krewetek, kasztanów i ręcznie wyrabianego makaronu šurlice, przez dalmatyński soparnik, pašticadę i crni rižot, po paprykowe smaki Slawonii, štrukli z regionu Zagorje czy olej z pestek dyni z regionu Međimurje, kulinarna podróż po Chorwacji może prowadzić szlakiem produktów i dań charakterystycznych dla konkretnych części kraju. Gastronomia staje się wtedy nie tylko dodatkiem do wyjazdu, ale także sposobem na poznanie lokalnych tradycji i historii regionu.

Slawonia. Papryka i ryby słodkowodne

We wschodniej, kontynentalnej części Chorwacji początek jesieni przynosi smaki mocno związane z rolniczym charakterem regionu i jego położeniem. Jednym z produktów nadających charakter kuchni Slawonii jest czerwona papryka zarówno słodka, jak i ostra. Do grona najbardziej rozpoznawalnych potraw należy fiš paprikaš. To pikantna zupa przygotowywana z kilku gatunków ryb słodkowodnych, cebuli, pomidorów i mielonej papryki.

Bliskość Dunaju, Sawy i innych rzek sprawia, że ryby od dawna zajmują ważne miejsce w lokalnej kuchni. Obok nich na stołach pojawiają się kulen, kiełbasa wieprzowa z dodatkiem mielonej papryki i czosnku oraz inne wyroby mięsne czy domowe sery. Wizyta w tym regionie pozwala więc poznać część Chorwacji, której kulinarna tożsamość została ukształtowana nie przez Adriatyk, lecz rzeki, żyzne pola i wielokulturową historię wschodniej części kraju.

Kvarner. Europejski Region Gastronomiczny 2026

Kvarner łączy wyspy, wybrzeże i tereny górskie, a ta różnorodność znajduje swoje odbicie również w lokalnej kuchni. W 2026 roku region nosi tytuł Europejskiego Regionu Gastronomicznego. Jego kulinarna oferta opiera się na trzech różnych tradycjach: kuchni nadmorskiej, wyspiarskiej oraz tej charakterystycznej dla regionu Gorski Kotar.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych produktów wybrzeża są krewetki kvarnerskie, serwowane między innymi z grilla, w risotto czy przygotowywane w formie buzary – duszone w aromatycznym sosie z dodatkiem oliwy, czosnku i pietruszki. Jesienią szczególne miejsce zajmują również kasztany z Lovranu, czyli słynne maruni. Na wyspach Krk, Cres, Lošinj i Rab można z kolei spróbować lokalnych produktów i dań, takich jak sery owcze, oliwa czy ręcznie przygotowywany makaron šurlice. W górskiej części regionu dominują natomiast bardziej treściwe smaki takie jak dziczyzna, grzyby i ryby. Kvarner pokazuje tym samym, jak wiele różnych kulinarnych tradycji może spotkać się w obrębie jednego regionu.

Dalmacja. Oliwki i smaki południa

W Dalmacji jesień jest mocno związana ze zbiorami oliwek, które od pokoleń pozostają ważnym elementem miejscowego krajobrazu i kuchni. Szczególnie ciekawie tradycję tę można poznać na wyspie Brač, gdzie organizowane są Mistrzostwa Świata w Zbieraniu Oliwek. Wydarzenie łączy rywalizację z lokalnym dziedzictwem i pokazuje, że zbiór oliwek może stać się również sposobem na poznanie kultury wyspy i jej mieszkańców.

Kulinarne tradycje Dalmacji to jednak znacznie więcej. Jednym z charakterystycznych dań jest soparnik – cienki placek wypełniony blitvą (burak liściasty), związany z dawną Republiką Poljičką. W regionalnym menu można znaleźć również pašticadę, długo przygotowywane danie mięsne oraz crni rižot, charakterystyczne czarne risotto. To potrawy, które pokazują różne oblicza dalmatyńskiej kuchni. Od prostych przepisów opartych na lokalnych składnikach po dania przygotowywane zgodnie z rodzinnymi tradycjami przekazywanymi z pokolenia na pokolenie.

Međimurje i Zagorje. Smaki północnej Chorwacji

Na północy kraju jesień ma jeszcze inny smak. Jednym z produktów silnie związanych z kuchnią regionu Međimurje jest olej z pestek dyni, nazywany lokalnie crno ulje. Intensywny, ciemny olej pojawia się zarówno w tradycyjnych, jak i współczesnych daniach regionu, od sałatek i zup po bardziej zaskakujące połączenia, takie jak lody z olejem dyniowym.

Kuchnia Međimurja wykorzystuje również grykę, warzywa, mięso i ryby słodkowodne. Jednym z charakterystycznych dań jest meso iz tiblice, czyli mięso wieprzowe przechowywane tradycyjnie w tłuszczu oraz wielowarstwowy deser Međimurska Gibanica. To kuchnia mocno związana z rolniczym charakterem regionu położonego pomiędzy rzekami Murą i Drawą.

Sąsiednie Zagorje ma z kolei własny kulinarny symbol – štrukli. Przygotowywane z ciasta wypełnionego świeżym serem mogą być gotowane lub zapiekane i należą do najbardziej charakterystycznych dań tej części Chorwacji. Prosty przepis i składniki dobrze oddają charakter kuchni regionu, która przez lata rozwijała się w oparciu o produkty dostępne w lokalnych gospodarstwach.

Istria. Jesień zaczyna się od trufli

Na kulinarnej mapie początku jesieni trudno pominąć Istrię. W połowie września na półwyspie rozpoczyna się sezon białych trufli, szczególnie związanych z okolicami miejscowości Motovun i Buzet oraz doliną rzeki Mirny. Trufle trafiają przede wszystkim do prostych potraw, w których to ich charakterystyczny aromat odgrywa główną rolę. Od fritaji po lokalne makarony, takie jak fuži czy pljukanci.

Jesień przynosi na Istrii również figi i inne sezonowe produkty, dlatego nawet krótki pobyt pozwala zobaczyć, jak mocno miejscowa kuchnia pozostaje związana z kalendarzem zbiorów i tym, co w danym momencie oferuje region.

Podróż, która zaczyna się od smaku

Kuchnia jest jednym z najlepszych sposobów poznawania różnorodności Chorwacji, ponieważ każdy region posiada wyjątkową ofertę gastronomiczną. Jesienią widać to szczególnie dobrze. Rozpoczyna się czas zbiorów, na stoły trafiają sezonowe produkty, a podróż może prowadzić przez malownicze krajobrazy i miejsca związane z regionalną kuchnią – mówi Małgorzata Kowalska, dyrektor przedstawicielstwa Chorwackiej Wspólnoty Turystycznej w Polsce.

Jesienny wyjazd może dzięki temu łączyć poznawanie kolejnych regionów z wizytami w rodzinnych konobach i gospodarstwach korzystających z miejscowych produktów. Od Dalmacji przez Istrię, Kvarner aż po Zagorje, Međimurje i Slawonię, każda część kraju ma własne smaki, przepisy i kulinarne tradycje, które pozwalają poznać Chorwację z zupełnie innej perspektywy.

O Chorwackiej Wspólnocie Turystycznej

Chorwacka Wspólnota Turystyczna (CNTB) jest narodową organizacją turystyczną założoną w celu tworzenia i promowania tożsamości i marki chorwackiej turystyki w kraju i za granicą. Działania CNTB obejmują zarówno planowanie i wdrażanie strategii promocyjnej, jak również inicjowanie i wdrażanie działań promocyjnych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania wszystkich podmiotów sektora turystycznego oraz podnoszenie poziomu jakości całej chorwackiej oferty turystycznej.

Do najważniejszych zadań CNTB należy organizacja, realizacja i nadzór nad wszelkimi działaniami związanymi z brandingiem i promocją produktu turystycznego Chorwacji, ujednoliceniem całości chorwackiej oferty turystycznej, realizacją badań rynkowych wspierających promocję chorwackiej turystyki oraz ocena realizowanych działań promocyjnych. Więcej informacji na temat CNTB można znaleźć na stronie https://croatia.hr/pl-pl.