Obchody zbiegają się w tym roku także z 70. rocznicą uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka (1948), która, w Artykule 26., uznała prawo do edukacji za jedno z podstawowych praw człowieka, szczególnie podkreślając obowiązkowość nauki podstawowej oraz powszechne prawo wszystkich ludzi do edukacji technicznej i zawodowej oraz do studiów wyższych.
Temat tegorocznych obchodów, nawiązujący do utrzymującego się na świecie od lat dotkliwego braku wykwalifikowanych nauczycieli, zwraca także uwagę na powiązanie tego zagadnienia z problemem analfabetyzmu, dotykającego obecnie 264 milionów dzieci i nastolatków, nieuczęszczających do żadnej szkoły. Dla zapewnienia realizacji Celów Agendy 2030, w tym szczególnie Celu 4., mówiącego o powszechnym dostępie do szkolnictwa podstawowego i średniego, konieczne jest zwiększenie liczby nowych nauczycieli na świecie o 69 milionów osób.
Dzień obchodzony jest od 1994 roku, dla upamiętnienia rocznicy podpisania w 1966 roku przez UNESCO i Światową Organizację Pracy Rekomendacji w sprawie statusu nauczycieli. Rekomendacja jest podstawowym dokumentem, określającym zakres praw i obowiązków nauczycieli w skali globalnej. W 1997 roku przyjęta została osobna Rekomendacja w sprawie statusu nauczycieli akademickich.
W dniach 4-5 października, 2018 r., w siedzibie UNESCO w Paryżu obradowała będzie międzynarodowa konferencja, poświęcona wkładowi nauczycieli wszystkich szczebli nauczania w rozwój edukacji i kształcenie przyszłych obywateli. Przedstawieni zostaną także laureaci 5. Edycji Nagrody UNESCO i Fundacji Hamdana za wyróżniające się działania na rzecz zwiększenia efektywności pracy nauczycieli.
Działania UNESCO, związane z rozwojem zawodowym nauczycieli koncentrują się na pięciu głównych dziedzinach:
- Monitorowaniu międzynarodowych instrumentów prawnych, dotyczących zawodu nauczycielskiego
- Wspomaganiu krajów członkowskich w opracowywaniu i wdrażaniu polityki edukacyjnej oraz kształcenia nauczycieli i strategii rozwoju tego zawodu
- Tworzeniu możliwości rozwoju wysokich umiejętności zawodowych oraz warunków zarówno nauczania, jak i kształcenia się
- Doskonaleniu instrumentów wdrażania i monitorowania zadania 4.10 Agendy Zrównoważonego Rozwoju 2030, dotyczącego nauczycieli
- Podejmowaniu działań propagujących i wspomagających dzielenie się wiedzą w celu promowania wysokiej jakości nauczania i uczenia się.
UNESCO gości w swojej siedzibie Międzynarodową Grupę Zadaniową do spraw Nauczycieli dla Edukacji 2030, która współpracuje z Organizacją w rozwiązywaniu problemu niedoboru nauczycieli na świecie, a także realizacji innych zadań towarzyszących Celowi 4. Agendy oraz wskazanych w Deklaracji z Incheon.

